دين مبتني بر كتاب

اسلام ديني است كه برجسته ترين ويژگي آن معجزه جاويد پيامبر اكرم(ص) قرآن مي باشد . از اينرو همه ويژگيهاي اين دين طبق كتاب قرآن بوده و دين مبتني بر كتاب است . پيامبر اسلام(ص) معجزات بسياري داشته اما رفتار و منش پيامبر(ص) به گونه اي بوده كه قرآن به عنوان نماي كلي و ويترين دين مشاهده و عرضه شود .

دين مبتني بر كتاب بدين معني مي تواند باشد كه كليه فعاليتها و اعمال زندگي ديني دينداران در درجه اول قابل ثبت و ضبط بوده چرا كه مومنين موظفند تا با بررسي كارهاي روزانه خويش در جهت بهبود عملكرد خود اقدامات لازم را انجام دهند . به همين دليل پس از ثبت وقايع و بررسي مسائل و مشكلات محور محاسبه اعمال و انجام اصلاحات و تجديدنظر در كارها اهميت بسزايي مي يابد . از طرف ديگر لزوم ثبت اعمال و انجام اصلاحات لازم نشان مي دهد كه مي بايست زندگي ديني هدفمند بوده و برنامه ريزي براي رسيدن به هدف يا اهداف حتما انجام شود . بنابراين از مجموع آنچه گفته شد برمي آيد كه بر زندگي ديني يك فرد ديندار نوعي روش و سيستم مديريتي حاكم بوده و رفتار فرد طبق اصول مشخص و قواعد خاصي انجام مي شود . به عبارت ديگر زندگي ديني بدون ديسيپلين بي معني است .

بنابراين توجه به مديريت كارها و امور زندگي اهميت ويژه اي در زندگي ديني خواهد داشت .

ويژگي ديگر دين مبتني بر كتاب پيام حاكميت عقل و تفكر بر همه شئون زندگي است برخلاف آنكه برخي تلاش مي نمايند احساسات و عواطف را بر عقل برتري داده و حاكم نمايند . كتابت از نتايج عقلانيت و خردورزي بوده و توجه ويژه پيامبر(ص) بر كتابت قرآن از همان روزهاي نخستين نزول وحي اهميت مسئله را روشن مي نمايد . اينكه قرآن به عنوان كتاب و كلام خداوند مطرح شده حاوي اين پيام است كه رويكرد تربيتي اين دين رشد عقل و فهم بشر با استانداردهاي الهي است تا انسان بتواند كلام خداوند را درك نمايد . به عبارت ديگر اين رويكرد نشان مي دهد كه بزرگترين معجزه پيامبر(ص) يعني قرآن راهي است براي هدايت عقلي و تربيت روحي و اجتماعي بشر . بنابراين طريقه رشد عقلي ، شخصيتي و اجتماع انساني معجزه جاويد پيامبر اسلام(ص) است . ديگر دوران معجزات و كرامات و خرق عادات به سر آمده و كشف قوانين حاكم بر جهان و ساختن انسان و جامعه و جهان معجزه جاويد پيامبر(ص) تلقي مي شود .

درنتيجه تاسيس زندگي ديني طبق كتاب راهنما همانا پيمودن مسير رشد و كمال توسط هر فرد با راهنمايي دستورالعملهاي كتاب و طبق ويژگيهاي فردي است . در اين وضعيت فرد مي بايست تلاش مستمري براي ارتقاء فهم ديني خود و استفاده از دستورات ديني انجام داده و همواره فهم ديني خويش را مورد بررسي و بازبيني قرار دهد . به همين دليل جزم انديشي و مطلق گرايي جاي خود را به نسبي ديدن برداشتهاي فرد از دين مي دهد . ديگر هيچكس جز معصوم(ع) مطلق نبوده و عاري از خطا و اشتباه نيست و هركس نيازمند راهنمايي و تربيت است .